کلانشهر: «رضا لاری پور» سخنگوی سازمان نظام پزشکی ایران درباره چرایی کاهش استقبال دانشجویان پزشکی از رشته های تخصصی جراحی همچون جراحی کودکان و جراحی قلب و نگرانی از کمبود متخصص در این رشته ها در آینده گفت: در مورد بیماری های شایعی مثل بیماری های قلب و عروق یا بیماری فشار خون و دیابت و سرطان ها که مهم ترین عوامل مرگ و میر در کشور ما را تشکیل می دهند. تعداد پزشکان حال حاضر کشور، به هیچ وجه کم نیست، اما دو نکته در این جا وجود دارد؛ یکی فرهنگ عمومی مردم که در مراجعه برای یک بیماری حتی ساده هم فرهنگ شان به این سمت رفته که باید به بالاترین مرجع یعنی یک فوق تخصص مراجعه کنند که این فرهنگ غلطی است، دسترسی مردم به این متخصصان و فوق متخصصان معمولا آسان است و چون هزینه ای هم که می پردازند، هزینه ی کمی است، بیشتر به این سمت متمایل می شوند، بنابراین  وقتی در یک شهر نمی توانند برای مثال یک پزشک فوق تخصص مغز و اعصاب یا ریه پیدا کنند، اظهار کمبود می کنند، در حالی که اصلا در کشور چنین چیزی نیست.

وجود مشکل معیشتی برای پزشکی که می خواهد دنبال تخصص و فوق تخصص برود

وی افزود: از طرفی هیچ کشور و نظام درمانی دیگری در دنیا هم این میزان پول ندارد که هزینه های خودش را در عالی ترین سطح دسترسی درمان قرار دهد. بلکه نظام ارجاع و سطح بندی خدمات تعیین کننده ی نوع خدمت ارائه شده و میزان دسترسی افراد است. نکته ی دوم این است که در امتحانات ورودی دستیاری یا رشته های تخصصی و فوق تخصصی و فلوشیپ میزان تقاضا برای رفتن به سمت و سوی این رشته ها کاهش پیدا کرده، دلیل اصلی و عمده ی این اتفاق هم این است که مشکل معیشتی برای فردی که می خواهد برود این طور رشته ها را بگذراند به وجود می آید.

با همین روند ادامه دهیم، دچار کمبود پزشکان فوق تخصص می شویم

وی همچنین با ذکر یک مثال توضیح داد: یعنی یک فرد اگر بخواهد در شهر تهران به ادامه ی تحصیل در دوره ی تخصص بپردازد نیازمند حداقل اجاره ی یک خانه و داشتن یک ماشین برای رفت و آمد بیمارستان است و این هزینه ها به علاوه ی هزینه های زندگی و خورد و خوراک و تهیه کتاب و سایر لوازم و اداره کردن این زندگی با ماهی 15 میلیون یا 12 میلیون تومان حقوق رزیدنتی ممکن و مقدور نیست. لذا بسیاری از همکاران عطایش را به لقایش می بخشند. این بخش اول ماجراست و بخش دوم، سختی کار دوره ی رزیدنتی است. سختی بیش از اندازه، کشیک های طاقت فرسای شبانه روزی، مدت زمان فاصله گرفتن از کنار همسر و خانواده و گاهی نداشتن امید به آینده همه ی این موارد سبب می شود که افراد از طی این مسیر، منصرف شوند؛ بنابراین در چندسال گذشته، تعداد افرادی که در رشته های سخت تر مثل بیهوشی، اطفال، داخلی، بعضا طب اورژنس کمتر شده و به این سبب کاهش ورودی در این رشته ها را داشته ایم. در رشته های فوق تخصصی مثل جراحی عروق، جراحی اطفال و جراحی قلب هم بتدریج این اتفاق در حال رخ دادن است، به نحوی که اگر در سال های آینده با همین روند ادامه دهیم، ما دچار کمبود نیروهای فوق تخصص خواهیم بود.

بار عوامل اجتماعی موثر بر سلامت بر روی دوش نظام درمان است

سخنگوی سازمان نظام پزشکی همچنین گفت: نکته ی بسیار مهم دیگر نسبت میزان مرگ و میر در کشور با آنچه که در سیمای بیماری ها در کشور دیده می شود، است. حجم تصادفات جاده ای و ناایمن بودن خودروها، بار بسیار سنگینی را بر دوش بیمارستان ها و نظام سلامت و درمان کشور ایجاد می کند، از طرف دیگر مراکز عرضه کننده کالاهای آسیب رسان و مضر در جامعه مثل قلیان کده ها، قلیان فروشی ها، کافه ها و استفاده از دخانیات و حتی وجود شرکت ملی دخانیات موجب می شوند که باز هم بار بیماری همه ی این مسائل بر وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی وارد می شود، از طرف دیگر عوامل موثر بر سلامت و به طور ویژه عوامل اجتماعی مثل تحصیلات و سواد، فقر و ... به صورت مستقیم و غیرمستقیم بار معناداری بر نظام سلامت کشور تحمیل می کند.

بخشی از کمبود دارو در کشور ناشی از سوء مدیریت هاست

سخنگوی سازمان نظام پزشکی همچنین در پاسخ به این سوال که گاهی در کشور کمبودهای مقطعی دارو یا تجهیزات پزشکی داریم و این مسئله تا چه کار درمان در کشور را سخت می کند، گفت: در حال حاضر در کشور شاید بیش از ۵۰۰ قلم دارویی در کشور کمبود داشته باشیم یا تعدادی از اقلام دارویی ما دچار فقدان یا نبود باشد. طبیعی است که یکی از اصلی ترین زنجیره های درمان، داروست یعنی بعد از اینکه تشخیص انجام می گیرد، در نهایت درمان وابسته به داروست و دارو یک کالای استراتژیک اساسی و راهبردی برای هر جامعه ای است. هر کشوری هم که بتواند داروهای مورد نیازش را خودش تولید کند، این را یک برتری و افتخار محسوب می کند.

وی افزود: واقعیت این است که در بعضی مواقع به دلیل سوءمدیریت ها ما دچار کمبود می شویم.مثلاً  در ایامی که فصل سرد سال نزدیک است طبیعی است که میزان سرماخوردگی افزایش پیدا می کند، به تبع آن میزان استفاده از سرم و داروهای مسکن و تب بر افزایش پیدا می کند و این ها را می شود پیش بینی کرد، یا در فصل گرم سال وقتی که گرمازدگی اتفاق می افتد، نیازمندی های ما به اقلام دارویی مرتبط با این موضوع طبیعتا بیشتر می شود. یا در مورد موالید به صورت رسمی نیازمند واکسن هستیم اینها مجموعه ی داروها و کالاهای استراتژیکی ا ست که با یک مدیریت صحیح و زمان بندی مناسب ما کمتر دچار کمبود یا فقدان آن ها خواهیم شد.